Hall, Radclyffe

Biografie
De Engelse Radclyffe Hall was een gedurfd schrijfster. In 1928 publiceerde ze de roman De bron van eenzaamheid over de lesbische Stephen, wier liefde voor vrouwen intens en puur is, maar die door haar omgeving en de samenleving keihard wordt afgewezen. Ondanks het tragische verhaal en de trieste afloop is De bron van eenzaamheid een van de klassiekers die bij veel oudere lesbiennes nog in de kast staan.

Dit bekendste werk van Marguerite Radclyffe Hall (1880 – 1943) is een deels autobiografische roman, die tegenwoordig de toets der literaire kritiek niet zou doorstaan, maar die wordt beschouwd als de eerste literaire lesbische roman. Het boek veroorzaakte een schandaal in Engeland. De staat spande met succes een proces aan om de roman (‘een moreel gevaar voor de samenleving’) te verbieden. De rechter noemde het boek ‘obsceen’. Een betere publiciteitsstunt kun je niet hebben: The Well of Loneliness (bij ons vertaald als De Bron van Eenzaamheid) werd een ongekend succes buiten Engeland: er werden meer dan een miljoen exemplaren van verkocht en het werd in meer dan tien talen vertaald. In 1949 werd het uiteindelijk toch in Engeland uitgegeven.

Radclyffe Hall hield er een controversiële levensstijl op na, die ze zich kon veroorloven omdat een erfenis haar financiële onafhankelijkheid gaf. In die tijd ontleenden vrouwen hun hele bestaan aan mannen, van wie ze financieel afhankelijk waren. Ook hun seksualiteit werd ontkend en genegeerd. Radclyffe Hall gebruikte haar ongebruikelijk mannelijke verschijning (kort haar, herenkleding, sigaren) en die van haar hoofdpersoon om zich te verzetten tegen de standaard vrouwenrol. Niet alle lesbiennes waren blij met het succes van het boek: de romantische vriendschap tussen vrouwen, die onder het mom van heteroseksualiteit probleemloos kon bestaan, werd nu wel heel erg onder de aandacht gebracht. Bovendien waren Radclyffe Halls ideeën over lesbianisme controversieel: ze was van mening dat het een ‘seksuele inversie’ is, een afwijking die gekoppeld is aan mannelijkheid. Alle kritiek ten spijt blijft The Well of Loneliness een baanbrekende klassieker die de acceptatie van homoseksualiteit bepleit, vrouwen een nieuwe bestaansmogelijkheid laat zien en homo-erotische seksualiteit van vrouwen zichtbaar maakt. 

De Bron van eenzaamheid