De boekenkast van Yolanda Mante (1966)

Yolanda ManteYolanda Mante (1966) is directrice/toiletjuffrouw van haar eigen bedrijf ABC Mante dat trainingen geeft in diverse vaardigheden zoals debatteren en schrijven. Jarenlang maakte ze voor radio een literair programma, De Verbeelding. Wedstrijdzwemmen en lezen zijn een paar van haar favoriete bezigheden: "Ik vind het ook leuk om uit te pluizen waarom ik iets goed geschreven vind."

Tekst en foto's: Mar Lajolie


Eerste lesbische boek
Ik zou het eerlijk gezegd niet meer weten. In de kast bij ons thuis stond vroeger het boek Je lichaam, je leven. Het lijfboek voor vrouwen. Ik weet wel dat ik dat regelmatig ontvoerde om het met rode oortjes te lezen. Vooral het hoofdstuk Ze noemen ons lesbisch. Het leek me beter het boek stiekem te lezen; mijn moeder had een keer bij een tv-drama over lesbo's geroepen dat ze het vreselijk zou vinden als een van ons "ook zo" was.
In de bibliotheek, die in mijn woonplaats Zutphen gevestigd was in De Broederenkerk, heb ik vervolgens stelselmatig alle boeken van de homo/lesbische plank verslonden. Of het nu lekker literair was (Anna Blaman, Andreas Burnier) of smeuïg & sappig (Wilde rozen, Rita Mae Brown): het ging erin als Gods woord in een ouderling.

Boeken die indruk maakten
Over God gesproken: Jeanette Winterson heeft natuurlijk een aardige klap van de religieuze molen meegekregen. Maar wat die aan het begin van haar carrière heeft geschreven, briljant! Neem nou de eerste pagina van Oranges are not the only fruit (dat ze op haar 24e heeft geschreven). Zóveel zeggen in zo weinig woorden:
"My father liked to watch the wrestling, my mother liked to wrestle; it didn’t matter what. […] She had never heard of mixed feelings. There were friends and there were enemies.

Enemies were: The Devil (in his many forms)
  Next door
  Sex (in its many forms)
  Slugs [slakken]
Friends were:
God
  Our dog
  Auntie Madge
  The Novels of Charlotte Brontë
  Slug pellets [slakkenkorrels]"

Als lezer voel je de bui direct al hangen!

Alles door elkaar in Yolanda's boekenkast

Mijn kast
Boeken staan, sinds ik samenwoon, verspreid over drie kasten op twee verdiepingen. In mijn eigen kast staat werkelijk alles door elkaar: of een boek qua hoogte op de plank past, is meestal de doorslaggevende factor. Zodoende staat het lesbische Coyote Sky van Gerri Hill tussen Aristoteles en het semi-lesbische SAS Survival handboek.

Favoriete genres
Ik lust eigenlijk elk genre, als het maar een beetje eigenwijs is. Ik ben dol op avant-gardisme; ik word er vrolijk van en het is per definitie iets heel anders. Gertrude Stein bijvoorbeeld schrijft poëzie waar je op kunt trippen ("Words are like potatoes"). Heel leesbaar is haar boek De autobiografie van Alice B.Toklas. De grap is dat vrouwlief Alice B. het boek niet zelf heeft geschreven, maar Gertrude. Dat wordt extra leuk als je in hoofdstuk 1 al leest: "Ik kan gerust zeggen dat ik in mijn leven maar driemaal een genie heb ontmoet en dat ik het iedere keer altijd intuïtief voelde en me niet vergiste en ik mag gerust zeggen dat dat in alle drie de gevallen was vóórdat ze algemeen als genie werden erkend. De drie genieën over wie ik het wil hebben zijn Gertrude Stein, Pablo Picasso en Alfred Whitehead." Het boek geeft daarnaast een mooi tijdsbeeld van de woelige Parijse jaren aan het begin van de 20e eeuw.

Ook apart om te ontdekken zijn de ‘grotesken’ van Til Brugman in het boekje Schijngehakt. Brugman is een Nederlandse schrijfster die rond 1935 in Berlijn in dadaïstische kringen verkeerde.

Yolanda leest het Survival Handboek

Redenen om een boek te lezen
De laatste tijd ben ik verzot op Amerikaanse lesbische pulp. Dat hapt zo heerlijk weg. Als puber vroeg ik mij af of ik iets als de Bouquetreeks wél leuk zou vinden als er een lesbische variant van bestond. Het antwoord is ja, weet ik nu dus. Maar omdat lang niet alles even leesbaar is, kies ik meestal op auteur, bijv. Gerri Hill of Radclyffe. Als een boek slecht geschreven is, voelt dat als een emmer koud water. Ik kan het dan al na een paar pagina's voorgoed wegleggen. De achterflap lees ik eigenlijk zelden: ik laat mij graag verrassen. Het laatste stapeltje vakantiepulpjes dat ik bij Vrolijk in Amsterdam kocht, heb ik uitgezocht op een sportthema: de heldinnen waren respectievelijk een golfster, een mountainbike-ster en een volleybalkampioene.

Favoriete voorleesboek
Ik wacht eerlijk gezegd nog op het ultieme voorleesboek Pitty van de pottenflat!
Verder ben ik meer een private lezer, denk ik. Wel komen er op gepaste momenten spontaan toepasselijke flarden opborrelen uit de poëzie/liedjes van Marijke Boon, onze eigen lesbische Annie M.G. Bijvoorbeeld: "Dit is geen vakantie, dit is werk" of: "Gemengde boeketten, waar moet je ze zetten?"

Yolanda bij haar boekenkast

Boeken uitlenen of wegdoen
Vroeger zou ik dat als doodzonde hebben beschouwd: een boek wegdoen. Nu is dat niet alleen vanwege ruimtegebrek een noodzaak; het ruimt ook geestelijk lekker op. Bovendien vind ik dat boeken gelezen moeten worden en niet moeten wegkwijnen op een stoffige plank. Onlangs hebben mijn vrouw en ik stapels boeken op straat gezet. Heel leuk om te zien hoe voorbijgangers er dan een paar uitkiezen. Het is in no time allemaal weg! Boeken waar ik helemaal weg van ben, hou ik natuurlijk wel. Ik leen ze wel uit, maar maak me dan toch een beetje ongerust of ik mijn lieveling in gezonde staat weerzie…

Koffietafelboek
Een leuk lesbisch ‘kijkboek’ vind ik The Art of Lesbian Pulp Fiction 1949-1969. Aan de hand van omslagen van Amerikaanse pulpboekjes wordt de geschiedenis en moraal van dit genre in een uitermate heteroseksueel tijdperk belicht. Die spanning zie je ook terug in de vaak ironisch aandoende plaatjes. Denk wel even na of je de pagina met Satan was a lesbian open wilt leggen als je schoonouders voor het eerst op bezoek komen.

De boekenkast van Yolanda

Het belang van lesbische boeken
Het belang van lesbische boeken? Het eerste dat in me opkomt is dit:

Een prille deerne uit Gaasperplas
Reeds zestien, maar nog zo groen als gras
Vond in de bieb een nieuwe hoek
En las daar blozend een lesbisch boek
Ze snapte toen pas, hoe 'vrolijk' ze was

Delen