De boekenkast van Karen Kortooms (1959)

De boekenkast van KarenDe boekenkast van Karen Kortooms vult zo’n beetje de halve muur van haar woonkamer, maar dat gaat veranderen. Haar huis in Eindhoven wordt binnenkort grondig gerenoveerd. Na deze ingreep gaat ze samenwonen met haar lief. Twee huishoudens samenvoegen betekent keuzes maken en dat geldt helaas ook voor de inhoud van de boekenkast. Karen is alvast begonnen met opruimen. Op een plankje in de hal legt zij de boeken waarvan ze afstand wil doen. Dat kan voor de argeloze bezoeker gratis en voor niks een mooie aanwinst opleveren. Karen werkte jarenlang bij Selexyz Van Piere, de grootste boekwinkel in Eindhoven (en de winnaar uit ons Mystery Guest-onderzoek, red).

Tekst: Thea Smits | Foto's: Karen Kortooms

Rond 2000 raakte ik geïnteresseerd in lesbische boeken. Ik was bij Van Piere verantwoordelijk voor de inkoop van literatuur. Na de sluiting van feministische boekhandel Boekennel in Eindhoven besloot ik samen met een collega om lesbische boeken toe te voegen aan het assortiment. Ik zorgde er altijd voor dat we een aantal lesbische boeken op voorraad hadden. Ik was dus altijd op de hoogte van de nieuwe titels. Collega’s verwezen klanten die lesbische boeken zochten steevast door naar mij. Van alle boeken die ik las noteerde ik de bijzonderheden in een schrift. Voor de winkel had ik die eigen naslag ook hard nodig.

Het schriftje

Meeste indruk
Het eerste lesbische boek dat ik las was Fluwelen begeerte van Sarah Waters, dat ook het boek is dat de meeste indruk heeft gemaakt. Fluwelen begeerte bood mij dubbel leesgenot, met die prachtige erotische scènes in het Victoriaanse tijdperk. Ik ben namelijk ook een echte liefhebber van historische romans, zo heb ik bijvoorbeeld alle boeken van de Brontë-zussen gelezen. Ook prachtig vind ik Laten wij aanbidden van Ann-Marie Macdonald, om even in de historische romans te blijven. Een ander lesbisch boek dat veel indruk maakte was Wilde rozen van Damesschrijfbrigade Dorcas. Dat boek was voor mij een echte eye-opener. En niet te vergeten Aimee & Jaguar, het verhaal van een onmogelijke liefde tussen een joodse vrouw en de vrouw van een Duitse soldaat in de Tweede Wereldoorlog, gebaseerd op waargebeurde feiten.

Verder lees ik, net als veel vrouwen, graag thrillers. Elisabeth George, Val McDermid, Anne Holt, Rita Mae Brown, Karin Slaughter. Met haar sta ik zelfs op de foto. Karin Slaughter was namelijk begin 2000 bij Van Piere uitgenodigd om haar toen nieuwe boek te signeren. Saillant detail is dat daar toen maar vijf mensen op af kwamen, dat zou nu wel heel anders zijn. Je ziet trouwens de laatste jaren steeds meer literaire thrillers van vrouwelijke schrijvers. Opvallend is dat er veel goede Scandinavische thrillerschrijfsters tussen zitten. Vroeger had je eigenlijk alleen Agatha Christie of Ruth Rendell, maar dat waren toch meer avonturenromans dan echte thrillers.

Ja hoor: daar ligt Karin Slaughter

Diversiteit
Ik heb veel boeken van vrouwelijke schrijvers in mijn kast staan. Daarvan zijn er zo’n 40 titels van lesbische schrijfsters. Allerlei genres zijn vertegenwoordigd. Jeanette Winterson, Gerti Bierenbroodspot, Marjolein Houweling met Niemandsland en Het droomteam. Ik vind Marjolein Houweling prachtig schrijven. Ze is helaas nooit echt bekend geworden, in mijn ogen onterecht. Verder heb ik namen als Violette Leduc, Carla Walschap met de klassieker De eskimo en de roos uit 1964, Patricia Highsmith, Claire Polders, Manda Scott en Minke Douwesz natuurlijk. Strikt vind ik nog steeds een prachtig boek. Ik had net alle boeken van Voskuil gelezen, bleek er een vrouwelijke variant van zijn schrijfstijl te zijn en nog lesbisch ook.Ontroerend en zeer aangrijpend vind ik Zo kaal zonder jou van Ingrid Kluvers. Het kwam in dezelfde tijd uit als Komt een vrouw bij de dokter van Kluun. Het gaat over hetzelfde thema, het verlies van een partner aan kanker, maar het boek van Ingrid Kluvers vind ik zoveel mooier.

Schijn bedriegt
Mijn boekenkast oogt misschien wat rommelig, maar dat is schijn. Ik heb niet voor niets jaren in een boekwinkel gewerkt. Alles staat keurig op genre gerangschikt. Historische romans en geschiedenisboeken, kunst, literatuur, (met onderscheid in fictie en non-fictie) thrillers, woordenboeken, reisgidsen en -verhalen en poëzie en filosofie.

"Mijn boekenkast oogt misschien wat rommelig"

Hoe meer mensen van een boek genieten, hoe liever ik het heb. Ik leen ze daarom ook graag uit. Dat hou ik trouwens wel in een schriftje bij. Het is me helaas wel eens overkomen dat ik een boek niet terugkreeg en dat wil ik graag voorkomen. Overigens als ik zelf een boek van iemand leen, leg ik dat ook vast in dat schriftje. Ik weet immers hoe vervelend het is om een boek niet terug te krijgen.

Ik lees zelden een boek meerdere keren, maar Een Zomerzotheid van Cissy van Marxveldt is de uitzondering op die regel. Dat boek heb ik verslonden, niet één maar wel talloze keren. Ik kreeg er geen genoeg van. Jarenlang heb ik het iedere zomer gelezen en herlezen. Ik heb er zelfs een spreekbeurt over gehouden in de zesde klas van de lagere school.

In de koffer
In mijn vakantiekoffer zitten sowieso minstens twee goede thrillers, één recente roman of een herdruk en ik ga altijd op zoek naar verhalen die zich afspelen in de streek waar we onze vakantie doorbrengen. Een andere taal is voor mij geen probleem. Frans, Duits of Engels lees ik net zo makkelijk als Nederlands.

Boeken kopen
Tegenwoordig koop ik niet veel boeken meer. Vroeger was ik altijd op de hoogte van de nieuwe titels maar sinds ik niet meer in de boekwinkel werk mis ik die informatie. Ik heb nu helaas ook te weinig tijd om me er echt in te verdiepen. Bovendien ligt er nog een hele stapel boeken die ik nog moet lezen. En na de renovatie wil ik het aantal boeken toch echt wat beperkt houden. Misschien ga ik toch maar eens een abonnement bij de bieb overwegen.

Een goed boek verkoopt zichzelf. De omslag is de eerste indruk, helaas wordt daar steeds meer op bezuinigd. Verder is het voor mij belangrijk hoe een boek voelt en ruikt. Hoe ligt het in je hand? Vertelt het een verhaal? Persoonlijk vind ik ook dat er iets over het verhaal op de achterkant moet staan. Steeds vaker tref je daar alleen de informatie over de auteur aan. Ook nuttig, maar ik lees daar toch liever iets over de inhoud van het boek. De prijs vind ik ook belangrijk. Sinds ik niet meer in de boekwinkel werk, besef ik pas hoe duur boeken eigenlijk zijn. Voorheen kon ik als personeelslid altijd gebruik maken van leesexemplaren van de uitgeverijen of van de beurs. Dat scheelt echt een slok op een borrel.

Het Nieuwe Lezen?
We leven in het internettijdperk. Mensen lezen minder en anders dan vroeger. De eigenheid van een boek gaat verloren door de e-books. Ik mis op televisie ook een goed boekenprogramma. Blijkbaar is het voor omroepen en kijkers niet meer interessant. Er is ook zoveel op de markt. Uitgeverijen brengen tegenwoordig alles uit in de hoop dat er een boek tussen zit dat mogelijk bij het publiek zal aanslaan. Kwantiteit boven kwaliteit. Ik vind het zeker belangrijk dat er lesbische boeken zijn. Lesbo’s maken immers deel uit van de gemeenschap. Ik heb trouwens in mijn boekwinkeltijd altijd oog proberen te houden voor boeken voor minderheden. Zo had ik bijvoorbeeld samen met een collega besloten dat we altijd een paar titels voor Turkse vrouwen op voorraad hadden (in het Turks). Die mensen lezen immers ook.

Weggeefplankje
Ik gooi geen boeken weg. Als ik er al afstand van wil doen, dan geef ik ze weg. Je hebt dat plankje in de hal wel gezien, toch? Daar wachten ze op de nieuwe eigenaar. Kijk er maar eens naar als je straks de deur uit gaat. Er ligt nog minstens één lesbisch boek tussen...

Delen