interview Pia Fraus - Zij aan Zij, nr 2 2007: 'Wil ik de rest van mijn leven die pot van die porno zijn?'
Pia Fraus: Porno is saai
Ze is the girl next door en the fuck of the century, maar ook een hopeloze romantica en een hondstrouwe echtgenote. Eind vorig jaar verscheen haar erotische verhalenbundel Vrijages. Zij aan Zij praat met Pia Fraus: "Wil ik de rest van mijn leven die pot van die porno zijn?"Tekst: Anja de Crom
Beeld: Yel Ratajczak
"Misschien," zegt Pia, "was het wel een stiekeme jeugddroom. Toen ik een jaar of vijftien, zestien was, was ik helemaal weg van Anaïs Nin. Het verhaal gaat dat zij op bestelling erotische verhalen schreef tegen een vaste prijs per pagina. Ik vond het een heel fascinerend concept dat je betaald kon worden om aan seks te denken."
Pia's eerste keer
en dan volgt, altijd, die eerste, eigenlijk al lang onvermijdelijke, aanraking. altijd. ook nu. met jou.
(uit es muss sein)
Pia's eerste lesbisch-erotische verhaal verscheen in het Belgische holebimagazine ZiZo. "Zij hadden een man die erotische grappige verhalen schreef, maar ze wilden graag iets voor vrouwen. Ik wilde het wel proberen. Op het moment dat ik het ging schrijven, dacht ik wel: wat heb ik nu beloofd, waar ben ik aan begonnen? Maar dat eerste verhaal viel goed, en dan loopt de rest ook wel. Verhalen ontstaan al voor ik ze schrijf, getriggerd door een beeld of een zin die in mijn hoofd blijft hangen tot de hele context wegvalt. Dat wordt dan het vertrekpunt voor een nieuw verhaal. Het werkt net als wanneer je iemand voor het eerst ziet en denkt: dit zou wat kunnen zijn. Je kijkt vanuit een andere hoek, er komt een moment dat je die persoon ruikt, hoort praten en dan krijgt het een eigen dynamiek, het rolt zichzelf af. Zo gaat het ook met mijn verhalen." En dan? Gaat Pia gewoon zitten om te schrijven? "Het is vast erg onromantisch en erg ontluisterend, maar… ja. Ik begin met zin 1 en eindig met het eind. Ik moet ze gewoon schrijven om te weten hoe ze aflopen. Het seksdeel schrijven vind ik het spannendst. Als je het puur technisch doet, is het heel moeilijk en onsexy om te doen. Dus ik probeer daar niet te veel over na te denken, ik houd altijd de personages in mijn hoofd die het speciaal voor mij doen terwijl ik zit te kijken." Ze lacht: "Dat is ook een reden om het in één keer te schrijven: het zou heel onverantwoord zijn om die mensen halverwege in de steek te laten."
Die pot van die pornoZe heeft me verdomme geblinddoekt. Voor ik boos kan worden, liggen haar handen op mijn schouders. Ze fluistert. 'Maak je maar geen illusies, ik wil alleen niet dat je gluurt.'
(uit happy new year)
Inmiddels is Pia's 'eerste keer' zes jaar geleden. Al die tijd heeft bij ZiZo niemand geweten wie ze is: "Het was een soort staatsgeheim. Maar toen Vrijages uitkwam, vond ik het raar om dat tegen niemand te kunnen vertellen. Tegen een paar mensen heb ik gezegd: 'Er is een boek, maar je mag het vooral niet lezen'." Haar ouders horen daar ook bij: "Dat vond ik het moeilijkst. Je wilt helemaal niet weten dat je ouders aan seks doen en andersom wil je ook niet dat zij weten wat jij doet. Na lang twijfelen heb ik hen een vacuüm verpakt exemplaar cadeau gedaan dat ze op de salontafel kunnen leggen, waar ze trots naar kunnen kijken maar waar ze geen letter van kunnen lezen." Waarom het zo belangrijk is dat ze incognito blijft, illustreert ze met een voorbeeld: "Ik liet een vriend mijn verhalen lezen. Hij vond ze erg leuk, maar hij had er moeite mee dat hij de hele tijd aan mij moest denken. En toen dacht ik: wil ik de rest van mijn leven 'die pot van die porno' zijn?" Er is nog een belangrijker reden om haar identiteit niet prijs te geven: "Als je een gezicht plakt op erotische verhalen, zeker bij verhalen in de ik-vorm, pinnen de mensen je vast: dit is Pia en vanaf nu ga je haar kop zien bij elk verhaal dat je leest. Dat zou doodjammer zijn. De ik-persoon is in al mijn verhalen elke keer compleet anders. Je weet niet hoe zij eruitziet, hoe oud ze is, dat moet je juist invullen met je eigen fantasie."
Vrouwelijke macho Het kost me behoorlijk wat moeite om haar niet hier, staande, tegen de ruwe bakstenen muur van een van de pakhuizen te duwen, die rok over haar kont te schuiven, mijn fluit tussen haar dijen te rammen en haar een beurt te geven die ze de eerste drie dagen niet zal vergeten, al is het maar omdat ze er een geschaafde kont aan overgehouden heeft.
(uit Praise the King)
"Ik denk dat ik met sommige hoofdpersonen veel gemeen heb en met andere weinig," gaat Pia verder. "Ik laat ze af en toe dingen doen die ik zelf nooit zou doen. Ik kan moeilijk met elk van de hoofdpersonen iets gemeen hebben, daarvoor zijn ze te divers. Eén overeenkomst is dat ze een grote mond en een klein hartje hebben. En dat machogedrag waar je als vrouw wel mee wegkomt, maar dat mannen zich nooit zouden kunnen permitteren. En net als mijn hoofdpersonen heb ik een voorkeur voor vrouwelijke, meisjesachtige en semi-onschuldige meisjes. Die zoiets over zich hebben van 'Ik? Dat zou ik nóóit doen!' maar ondertussen allang bezig zijn. De hoofdpersoon in een verhaal kan nog zo macho zijn, eigenlijk zijn het misschien wel díé vrouwen die het voor het zeggen hebben."
Braaf en schattig? Wíj?
Ik ram twee vingers bij je naar binnen, onaangekondigd, hard, diep en trek ze meteen weer terug.(uit mindfucking)
De hoofdpersoon in Pia's verhalen mag dan steeds iemand anders zijn, een aantal eigenschappen komt telkens terug: haar hoofdpersonen zijn assertief, intelligent, zelfbewust en ze weten wat ze willen. "Ik vind het hoog tijd dat vrouwen zich, zeker op seksgebied, wat assertiever gaan opstellen: dít wil ik, dáár heb ik zin in, ik hoef het verder niet uit te leggen. We moeten af van het stereotiepe beeld dat lesbiennes met z'n allen zo schattig en braaf zijn. Ik vind dat je daar op z'n minst iets tegenover kunt stellen. Maar dat ligt heel moeilijk, denk ik. Er is een soort tegen-tendens dat vrouwen het recht hebben om dingen te vragen die ze graag willen: romantiek, intimiteit, zachte dingen, geknuffel, aandacht voor alle mogelijke vrouwelijke kanten en thema's. In de heterowereld is het toppunt van geluk dat je een man vindt met wie je samen kunt afwassen, knuffelen, op de bank zitten en af en toe ook nog goede seks kunt hebben. Sáái! Ik wilde een hoofdpersoon die zei: 'Ik wil geen theelichtjes naast het bed, ik wil gewoon een ontzettend goede wip', maar toch met een vrouwelijke nuance, iets romantisch. Noem het de romantische versie van homo-erotiek. Mannen koppelen goede seks en gevoelens makkelijker los van elkaar. Volgens mij kunnen die twee dingen heel goed samen. Juist die romantiek zorgt voor een vrouwelijke definitie."
Geen compromissenNu kan ik alleen maar luisteren naar mijn lijf, en mijn lijf wil jou. Opnieuw en opnieuw en opnieuw. Nu.
(uit cum laude)
"Als je geen Engels leest, moet je als lesbienne verdomd hard zoeken om iets erotisch te vinden," zegt Pia. "Wat er al is aan lesbische seksverhalen en films, komt van mannen. En met name in die pornofilms zie je dat ze die vrouwen vooral leuk geschikt hebben in een houding die handig is om naar te kijken. Lesbische erotiek, daar moet je geen compromissen in sluiten, dat moet je gewoon op de goede manier doen. Vrijages moest een goed lesbisch boek zijn dat in alle opzichten klopt en niet gemaakt is om hetero's een plezier te doen. Ik vind ook dat ik een verantwoordelijkheid heb naar mijn lesbisch publiek. Als ik denk dat er behoefte is aan een verhaal over jonge meisjes en een eerste keer, schrijf ik zoiets als dat verhaal over het nachtelijke bosspel waar twee meisjes op ontdekkingstocht gaan. Ik heb me daar erg mee geamuseerd." Pia kan zich best voorstellen dat niet alleen lesbiennes Vrijages lezen: "Een op de zoveel heterovrouwen doet het wel eens met een andere vrouw of fantaseert daarover. Van heteromannen is algemeen bekend dat ze het leuk vinden om over twee vrouwen te fantaseren, nu kunnen ze ook eens zien hoe het echt gaat."
Anoniem blijven is mooi, maar een boek moet ook onder de aandacht gebracht worden. Pia kan natuurlijk zelf geen lezingen geven. "Verhalen moeten toch gelezen kunnen worden, een gezicht krijgen en liefst ook een lijf. We besloten te gaan voor iemand die de stand-in van Pia zou kunnen zijn. Iemand met de juiste uitstraling: dit is niet Pia, maar ze zou het op zeven verschillende plaatsen met Pia gedaan kunnen hebben." Alle wegen bleken te leiden naar cabaretière Inge de Waard: "Wel vijf mensen zeiden dat zij het helemaal zou zien zitten. Ik kende haar niet, we maakten een afspraak en op een terras vroeg ik haar of ze seksverhalen zou willen voorlezen. Zij wist nog van niets, maar ze zei meteen: 'Oh, die verhalen van ZiZo, dat zie ik helemaal zitten!' De rest van de tijd hebben we het daar helemaal niet meer over gehad.Toen ik haar daarna naar huis bracht en ze in de auto haar veiligheidsgordel dichtklikte met de opmerking ‘Mmm, lekker’, wist ik dat het helemaal goed zat." Inge is inmiddels Pia's vaste 'stand-in': ze las onder andere voor op de officiële boekpresentatie in Antwerpen en op Lesbiennedag in Gent.
Spelen met gender
Ik laat mijn hand tussen mijn benen glijden en ben plots klaarwakker. Want daar waar mijn kut zou moeten zitten, voel ik iets heel anders.
(uit a dick for a day)
De reacties op Vrijages zijn tot nu toe overwegend positief: "Het was blijkbaar hoog tijd dat er zoiets kwam, het wordt ontvangen als iets nieuws dat blijkbaar past bij wat vrouwen nu voelen en willen. Mijn heterovriendinnen zeiden: 'Ik ben blij dat er verhalen zijn waarin vrouwen zeggen: Komt er nog wat van, je hoeft niet drie kwartier achter mijn oor te krabbelen, NU!" Ze is heel benieuwd hoe het boek het binnen de lesbische scene gaat doen. "In hoofdzaak is het natuurlijk een lesbisch boek. Maar er wordt veel met gender gespeeld en - in gedachten - van gender gewisseld. Het is dus geen heteroseks, maar het ziet er soms wel zo uit. Voor de jonge lesbienne doet een dildo meer of minder er niet meer toe, die wandelen ook rustig een seksshop binnen, maar voor de oudere generatie is dat toch wel anders." Volgens Pia is het beeld rondom gender (geslacht, sekse en alles wat daarbij hoort) de laatste paar jaar behoorlijk veranderd. "Internet heeft daar een belangrijke rol in gespeeld. Kijk naar internetseks, je weet helemaal niet meer of iemand man of vrouw is, je kunt keihard zitten liegen en om het even welk moment om het even wie zijn. Dat geeft veel meer mogelijkheden. Met vrouwen die bi zijn, beland je volgens mij sowieso makkelijker in een genderswitch-situatie. Als ik kijk naar mijn eigen ervaring, kan ik concluderen dat díé bi-vrouwen in ieder geval een voorkeur hadden voor een partner die switcht, zodat ze toch die twee gecombineerd krijgen."
Seks in je hoofd
Ik wil al wekenlang met je naar bed en nu sta je twee meter verderop, met één dunne muur tussen ons, en ik sta aan de andere kant, spiernaakt.
(uit mens (in)sana in corpore sano)
Volgens Pia lijken Nederlanders minder preuts dan Belgen, maar is er eigenlijk weinig verschil: " Nederlanders zeggen meer dan ze doen en Belgen doen meer dan ze zeggen. In het praten over seks, het ongegeneerd seksshops in en uit lopen en uitleggen hoe het allemaal gaat, zullen Nederlanders vooroplopen. Belgen moeten het meer hebben van het bescheiden en het onuitgesproken experiment. Seks gebeurt natuurlijk in je hoofd. De essentie van goede seks zit niet in wat je doet en hoe je het doet. Het is elke keer weer anders, ook in de aanloop: gaan we het doen of gaan we het niet doen? Helemaal of net niet? En als we het doen, hoe zal het dan zijn? Die verwachting, die spanning is er elke keer weer en als het gevoel en de opbouw goed is, mag je op technisch gebied gerust klungelen, dan kom je er echt wel mee weg. Terwijl het andersom dus niet werkt." Nieuwe dingen leer je niet uit een boek, zegt Pia stellig. "Al ben ik natuurlijk altijd bereid iets één keer te proberen, maar de meeste dingen leer je toch van een persoon en niet van pagina 374 uit de Lesbische Kama Sutra waar staat dat jij ondersteboven en binnenstebuiten weet ik wat al niet moet doen."
Minder saai dan porno
'Hier vasthouden tijdens het neuken, dan blijft hij langer staan.'
(uit a dick for a day)
Porno vindt ze saai: "Op zich is porno net zo opwindend als een handboek. Het grote vraagteken van hoe en wanneer ontbreekt. Het is veel te technisch, je hebt een X aantal standjes, een X aantal gaten en een X aantal dingen en dat is het dan. Zelfs de zogenaamde vrouwvriendelijke pornofilms vallen vaak tegen. De verhaallijn is slecht, de soundtrack is slap en ik vóél er zo weinig bij. De seks is in Vrijages net zo expliciet als bij porno, misschien naar de smaak van sommige mensen te expliciet, maar er zit wel een kader en een verhaal achter waar je die spanning uit kunt halen. Ik hoop dat Vrijages minder saai is dan de gemiddelde porno. Ik ben er zeker van iedereen wel een of twee verhalen zal vinden waarvan zij denkt: dit vind ik echt leuk. Er zitten grensverleggende verhalen in, maar ook verhalen waarvan je kunt denken: dat lijkt me wel eens leuk om te doen. En verhalen waarvan je zult denken: dit vind ik helemaal níét leuk. Maar voor iedereen zit er iets herkenbaars in."
(Interview uit Zij aan Zij, nr. 2 2007)
Over Pia Fraus