interview Marjolein Houweling - Gay Krant: 'Iemand noemde mij de vrouwelijke opvolger van Gerard Reve'
Schrijfster Marjolein Houweling: lef, lol en literatuur
Ik was een samoerai, zo luidt de titel van de nieuwe roman van Marjolein Houweling. Het is een aangrijpend boek vol vaart, spanning, liefde en verdriet. Als het scenario voor een lesbian roadmovie.
Tekst: Carmen Moreno
De titel is intrigerend, waar komt de naam samoerai vandaan?
‘Een samoerai is in de oorspronkelijke betekenis een zwaardvechter en een schrijver. De hoofdpersoon Sam noemt zichzelf een urban-samoerai, ze ziet zichzelf als iemand die zich in het gewone leven en op haar werk inzet voor het goede, iemand die hulpvaardig is, maar ze is geen watje. Iedereen heeft zijn mond vol over normen en waarden, maar de samoerai voegt de daad bij het woord. Mijn bijnaam Sam is ervan afgeleid. Ik ben enorm geïnteresseerd in Japan en de Japanse cultuur en het design.
Ik was een samoerai is een echte pageturner. Ondertussen heeft het wel een doordachte en ook bijna filmische structuur.
Ik heb er keihard aan gewerkt, kan ik je verzekeren. Het thema is, net als in mijn andere boeken, imago, identiteit, wat is het beeld dat iemand van je heeft? Er bestaan zoveel vooroordelen over damesliefde. Mijn eerste boek Niemandsland ging over een schizofrene lesbo die drie mensen om zeep helpt. Dan vroegen mensen toch nog of het autobiografisch was... Voor dit boek heb ik mezelf als uitgangspunt genomen, maar ik heb overal een draai aan gegeven. En je weet: een klein beetje niet waar is helemaal niet waar. Aan de andere kant heb ik een aantal ongelooflijke gebeurtenissen weer wel meegemaakt. Bijvoorbeeld het verhaal over Kees Verkerk of het schilderen van peeskamertjes in een bordeel. Of je presenteren als journalist om een mooie vrouw te versieren.’
Kun je leven van je romans?
Ik heb twee fulltime banen. Ik ben communicatieadviseur en ik ben schrijfster. Ik maak behoorlijk lange dagen, maar dat vind ik niet erg, ik houd van hard werken. Ik leef in turbotempo en heb een overdosis aan energie. Ik zit alleen voor de televisie als er voetbal is. Soms zou ik wel willen dat ik van één baan rond kon komen, aan de andere kant ben ik blij dat ik niet van subsidies afhankelijk ben. Ik onderneem van alles, zoals bijvoorbeeld mijn beeldende kunstprojecten. Met Cynthia Schalkwijk, een vriendin die computerkunstenares is, heb ik een multimediaproject opgezet, Gouden Bergen, dat was echt heel spannend. Het bestaat uit een poëzieboekje en een expositie. Ik treed er live mee op, met heel bijzondere buitenaardse muziek en levensgroot bewegend beeld, als een futuristisch landschap waar ik deel van uit maak. Het is heel spectaculair.
In het boek heeft popzangeres Guus de urban-samoerai Sam een bijzondere taak opgedragen.
De plot mag ik niet verklappen, de spanning die ik opbouw is een wezenlijk element in het verhaal. Guus maakt zich druk over haar imago, over het beeld wat mensen van haar hebben. Sam doet dat juist helemaal niet, met alle gevolgen vandien. Guus wil altijd en overal het middelpunt zijn, Sam is een buitenstaander. Ze stappen samen op de motor en rijden naar Barcelona. Op de motor, ja, dat cliché was nodig voor het verhaal. Er loopt een lijn in het boek van motorrijden, paardrijden en een centaur zijn. Zo’n literair beeld kan ik niet uitwerken als ik de meiden in een Fiat Panda laat rondtuffen.
Sam wil van soloseks graag een Olympisch nummer maken.
‘Als er kampioenschappen masturberen waren geweest, had ik dik gewonnen,’ zegt ze. Sam vindt dat ze het reuze getroffen heeft met zichzelf, maar het loopt gaandeweg spaak. De scene over soloseks is exemplarisch voor haar en de ontwikkeling die ze doormaakt. Het is nogal hilarisch geworden, ik vond het erg leuk om eens uit te pakken over soloseks. Daar doen mannen ook niet moeilijk over. Iemand noemde mij de vrouwelijke opvolger van Gerard Reve, dat vond ik een groot compliment. Ik hoor steeds vaker van homoseksuele mannen dat ze het boek goed vinden. Net zo goed als er heteromannen waren die zich door Het droomteam, dat over vrouwenvoetballers gaat, aangesproken voelden. En waarom ook niet? Liefde, vriendschap en verraad, dat zijn universele thema’s. Aan hokjesdenken heb je niets. Wie ooit iemand anders heeft liefgehad, begrijpt wat Sam voelt. Maar de lesbo’s zullen uiteraard veel specifieke dingen ogenblikkelijk herkennen.
Hoe belangrijk is schrijven voor je?
Schrijven is voor mij een noodzaak, ik kan op een andere manier niet goed uiten hoe ik me voel, hoe ik de wereld ervaar. Als ik niet in de gelegenheid ben om te schrijven, ga ik me onbehaaglijk voelen. Ik schreef vroeger de schoolkrant in m’n eentje vol. Boeken schrijven is hard werken en je moet er een ijzeren discipline voor aan de dag leggen. Ik heb onlangs nog een scenario geschreven voor een stripserie in de Tina over een meisjesvoetbalelftal. Dat vond ik enig om te doen. Natuurlijk heb ik er ook een lesbische verhaallijn in verwerkt: de spits wordt verliefd op de verdediger van de tegenpartij, een bloedmooie meid.
Sam geniet van het leven. Hou je zelf ook van stappen en uitgaan?
Ik ga graag uit. Naar het café of Venus Freaks en Art Launch. Of lekker tennissen en dan de prestaties evalueren met veel bier en bitterballen, dat vind ik erg gezellig. Maar ook naar het theater en concerten vind ik gaaf. En ik ken elk restaurant van Amsterdam en omstreken. Het lesbo-leven in Amsterdam is een feest. Sam stelt Guus voor om samen te leven als twee nichten, maar je hoeft in feite niet jaloers op de mannen te zijn. Als je maar staat voor wie je bent en voor wie je wilt zijn.
Hoe zit dat nu met Sam en koningin Beatrix?
‘De nichten hebben de prinsjes, de potten Bea. Er gaan al jarenlang geruchten dat Bea een relatie zou hebben met een vrouw. En Sam heeft een talent voor onbereikbare vrouwen. Na Guus, de populaire popzangeres, wil ze iets met Helga, een getrouwde collega. Wie weet, misschien brengt Bea wel een persbericht uit.’
Om te kunnen schrijven heb ik veel vrijheid nodig. Dus soms moet ik streng zijn. En ik ben een tikje rebels en avontuurlijk. Als je elke zaterdagmiddag hand in hand naar de Albert Heijn wilt, moet je niet bij mij zijn. Maar als er een mooie meid met een leeuwenhart bestaat, mag ze zich gerust melden. Ik sta garant voor een wereldtijd!Over Marjolein Houweling