Interview Joanne Horniman: 'Ik schrijf over eenlingen'

Joanne HornimanDe Australische Joanne Horniman schreef meer dan tien boeken en won een aantal prijzen voor haar romans. In mei 2011 verscheen haar roman Flynn (oorspronkelijke titel: About a Girl), over de negentienjarige Anna die haar eerste grote liefde beleeft. Lesbischlezen.nl interviewde Joanne: "Flynn gaat over 'anders zijn' - wat dat 'anders' dan ook mag zijn."

Tekst: Lenneke de Ruijter

De vraag die iedereen op de lippen brandt: wie is Joanne Horniman?
Joanne Horniman bij haar huis in LismoreIk ben zestig jaar oud, getrouwd en heb twee volwassen kinderen (jongens). Ik woon op een paar hectare grond net buiten een plattelandsdorpje in North South Wales, Australië. Ik schrijf, lees, tuinier en heb kippen, eenden en een kat. Ik luister graag naar hedendaagse rock, vooral indie rock en Americana. Ik ga vaak naar rockconcerten in Brisbane, tweeënhalf uur rijden van mijn huis. Mijn favoriete bands zijn Pavement, Okkervil River, Wilco, The Felice Brothers, Built to Spill... en een hoop onbekende bandjes, te veel om op te noemen!
Ik zou mezelf beschrijven als een oude feministe – ik was actief in de vrouwenbeweging in Australië in de jaren ’70 van de vorige eeuw, en woonde een tijdje in een huis met de oprichters van de Australische Gay Liberation. Ik stem politiek links, ben vaak slecht gekleed en doe gewoon waar ik zin in heb. Ik bak mijn eigen brood. Op het dak van ons huis staan zonnepanelen. Ik heb het gevoel dat ik niet thuishoor in de massa – maar er zijn een hoop mensen zoals ik, dus ik voel me niet alleen.
Tegenwoordig schrijf ik vooral boeken voor jongvolwassenen (mijn lezers zijn over het algemeen tieners en twintigers). Toch gaan mijn boeken vaak over de grens van jongerenromans heen. Eén is er zelfs specifiek gepubliceerd als roman voor volwassenen. Ik heb mijn hele leven geschreven, vanaf mijn zesde. Een lange tijd vond ik de term ‘schrijfster’ te imponerend om te gebruiken. Maar ik zie mezelf nu wel als schrijfster. Het bewijs zijn al die gepubliceerde boeken.


Spreek je bewust een bepaalde doelgroep aan in je romans?
Ik heb niet het gevoel dat ik een specifieke groep mensen aanspreek – ik schrijf altijd het boek dat ik wil schrijven zonder al te veel aan de lezers te denken. Maar ik weet dat vooral jonge vrouwen mijn dromerige manier van schrijven mooi vinden. Ik ben geen ‘populaire’ schrijfster, maar de mensen die mijn boeken lezen zijn zelf vaak ook geïnteresseerd in schrijven. Mijn personages zijn ook geen onderdeel van de massa – het zijn vaak eenlingen die hun leven op een bepaalde manier invullen.

Koos je bewust voor een lesbische hoofdpersoon in Flynn?
Ja, deels omdat het een vervolg is op mijn vorige boek, My Candlelight Novel, waarin mijn vrouwelijke hoofdpersoon verliefd wordt op een vrouw. Daar was het niet het hoofdthema van het boek, maar meer een zijlijn. Ik wilde graag een boek schrijven waarin zo’n relatie centraal stond. Ik hou niet van de aanname dat iedereen heteroseksueel is. (Ik hou over het algemeen niet van generaliserende aannames. We zijn allemaal verschillend.) In Australië zijn aardig wat boeken waarin homoseksuele personages een bijrol hebben. Ik vond het tijd voor een boek over de relatie zelf, en met een personage voor wie haar seksualiteit vaststond. Ze is wie ze is.

Je koos er dus bewust voor. Hield je er rekening mee dat het je positie als schrijfster zou kunnen beïnvloeden?
Nee, ik heb nooit stilgestaan bij mijn positie als schrijfster of gedacht aan een nieuw publiek dat ik met Flynn zou aanspreken. Ik was eigenlijk verrast dat het boek in het Nederlands uitkomt bij een uitgeverij voor lesbische boeken. Ik heb het altijd gezien als een van de vele jongerenromans, en zag mijn publiek als jonge heteroseksuele vrouwen – met als problematiek de moed om te doorstaan wat het leven je allemaal brengt. Het boek gaat ook over ‘anders zijn’, wat dat ‘anders’ dan ook mag zijn.

Hoe is Flynn ontvangen door lesbische lezers in Australië?
Dat weet ik niet precies. Ik weet wel dat de medewerkers van een holebi-boekenhandel in Sydney het hebben uitgeroepen tot beste boek en dat het een tijd lang op hun bestsellerlijst heeft gestaan. Dat is toch wel goedkeuring als je het mij vraagt!

In hoeverre zou je zeggen dat Flynn een autobiografische roman is?
In hoeverre is een boek autobiografisch: het antwoord hierop is alles en tegelijkertijd niets. Natuurlijk gebruiken schrijvers veel eigen ervaringen en observaties maar aan de andere kant verzinnen ze er ook een hoop omheen. Ik heb bijvoorbeeld geschreven over een 17-jarige jongen die zorgt voor zijn baby Mahalia. Als schrijver verplaats je jezelf in het leven van je personages, en dat doet de lezer ook. Ik hoop altijd dat het als ‘realistisch’ overkomt – realistisch over het leven. Maar op een bepaalde manier is het boek, dat de schrijver schrijft, de schrijver. Echt, als je wilt weten wie ik ben, lees dan mijn boeken. Ik voel me daar niet kwetsbaarder door, maar ik hou er niet van als mensen op zoek gaan naar stukjes uit mijn eigen leven in het verhaal dat ik heb geschreven – natuurlijk zijn die er, maar dat is natuurlijk niet alles. Dat vind ik te simplistisch gedacht. Het proces van het schrijven is eigenlijk erg mysterieus, de meeste schrijvers weten vaak niet eens waarom ze iets schrijven. Het lijkt me het beste om het niet te veel te analyseren.

Hou je een dagboek bij, om bijvoorbeeld inspiratie op te doen voor een roman?
Ik hou geen dagboek bij, maar ik heb dan ook een geweldig goed geheugen en kan me nog goed voor de geest halen hoe het voelde om jong te zijn. Ik heb wel notitieboekjes waarin ik dingen opschrijf die me opvallen of waar ik ideeën van krijg. Ook teken ik er vaak in als ik aan het schrijven ben.

Waar zie je jezelf over 10 jaar?
Misschien ben ik wel niet meer aan het schrijven. Ik zou zelfs dood kunnen zijn (een vreselijke gedachte, maar realistisch, al is mijn gezondheid prima). Ik ben ondertussen zo’n 26 jaar aan het schrijven en publiceren (al heb ik natuurlijk mijn hele leven al geschreven). Schrijven vraagt veel energie en tijd, en er is een bepaalde mate van obsessie voor nodig. Ik weet niet of ik dat dan nog zou willen.

Komen er meer boeken met een lesbische hoofdpersoon?
Wel in mijn huidige project. Ze is de moeder van een tienerdochter, en één van de drie hoofdpersonages.

Wat lees je op het moment?
Op het moment lees ik een boek van Lyndall Gordon: Virginia Woolf: A Writer’s Life. Het is erg goed – meer over Woolf als schrijfster, dan een stijve biografie vol chronologische feiten. Het geeft me ook inspiratie over mijn eigen project nu, dat gaat over moeders en dochters.

Ben je wel eens in Nederland geweest?
Kiekjes van Joannes enige bezoek aan NederlandEén keer. Ik was in Amsterdam in december 1980 (of was het 1981?), in elk geval toen John Lennon vermoord was. We waren daar met mijn twee jaar oude zoon in Hotel Brian; een hoog, statig huis aan de gracht, gerund door Britten. Het had een verbazingwekkend smalle en steile trap, maar dat komt in Nederland vast vaker voor. Tijdens het ontbijt bleven ze de muziek van Lennon maar draaien – ik snap niet dat er op dat moment geen belletje is gaan rinkelen – en toen we daarna naar buiten gingen, zagen we de krantenkoppen. We kochten een Engelse krant om het verhaal te kunnen lezen.
Amsterdam had geweldige koffie en heel lekker brood, mijn favoriete eten. En ondanks dat we alleen maar rugzakken bij ons hadden, kreeg ik het voor elkaar om een mooie koffiemok mee naar huis te nemen. Het oor is in de tussentijd wel gesneuveld.

Meer informatie over Flynn

Delen