Weblog York Lesbian Arts Festival, dag 3: Book Festival en Concert Night

Vrijdag 24 oktober
De wandeling naar de Racecourse, langs de rivier, is prachtig. Op de parkeerplaats van de Racecourse is het heel rustig, en ook hier zien we nergens tekenen dat er een festival is. We zijn ook wel erg vroeg: het is iets over elven en het festival begint officieel om twaalf uur. De ingang is gemarkeerd door een trosje ballonnen, die zachtjes wuiven in de wind. Gelukkig, er is toch iets gaande. Voor onze neus stopt een busje, waar schrijfster/uitgever Radclyffe uitstapt, samen met een aantal schrijfsters, onder wie Kim Baldwin en Xenia Alexiou (Hilda en Anja kennen hen nog van hun lezing in Amsterdam in september).

In de hal worden we vriendelijk ontvangen door een groepje enthousiaste vrijwilligers. We hebben van tevoren kaartjes gekocht, en dat blijkt slim: daarmee hebben we maar liefst 15 pond per persoon bespaard. Met een kop echt Engelse koffie bespreken we onze plannen voor vandaag. Marleen gaat eerst een rondje maken langs alle stands en vervolgens met Moniek York verder verkennen, Hilda, Anja en Martie blijven op het Book Festival.

In de hal staan een stuk of twintig stands van uiteenlopende organisaties. Tijdschriften, de Engelse equivalent van het COC, maar ook allerlei regenboogspulletjes en zelfs een hotelketen die gespecialiseerd is in huwelijksfeesten. Het hart van de hal is gereserveerd voor boeken, boeken en nog eens boeken. Alle boeken van de YLAF-schrijfsters liggen op drie tafels, de rest is overzichtelijk gerangschikt op thema. Er staan tien signeertafels voor alle auteurs, die hier tussen de bedrijven door zullen signeren.

Voorafgaand aan het eerste panel heet festivaldirecteur Crin Claxton ons van harte welkom. Het gaat allemaal om zichtbaarheid, benadrukt ze, en het is geweldig dat het festival in acht jaar tijd is uitgegroeid van een boekenfeestje met tweehonderd vrouwen naar een professioneel cultureel evenement dat vier dagen duurt.

Panel: A question of character
Wat kenmerkt een goed personage? Daarover praat journaliste Helen Sandler met vier auteurs.

“Mijn personage Deirdre,” zegt VG Lee (van o.a. de grappige roman Diary of a Provincial Lesbian), “is gebaseerd op een vriendin die toch geen boeken leest.” Het publiek, zo’n honderd vrouwen, lacht. “En bovendien gaat ze ervan uit dat ik vast niet onaardig over haar zal schrijven,” voegt Val – zo heet VG eigenlijk – eraan toe, om vervolgens een hilarisch stuk voor te lezen waarin Deirdre op z’n zachtst gezegd niet erg voordelig uit de verf komt.

De Amerikaanse Radclyffe schreef meer dan dertig liefdesromans. “De uitdaging is dat je personages zich tegelijkertijd tot elkaar aangetrokken moeten voelen, maar wel met elkaar in een bepaald conflict moeten zijn. Als je dat op een geloofwaardige manier kunt laten zien, heb je een goede liefdesroman geschreven.” Ze illustreert het met een fragment uit haar boek Lonely Hearts Club.

Manda Scott, bekend van haar thrillers en de fantasy-serie Boudica, schrijft over veel personages tegelijk. “Die bijfiguren duiken altijd zomaar op,” lacht ze. “Ineens is er een persoon, met een geschiedenis en een toekomst. Gelukkig schrijf ik dikke boeken, dus ik heb de ruimte om ze uit te werken.”

Brett Higgins, hoofdpersoon uit de Motor City thrillers van Therese (Reese) Szymanski, is een anti-held met een verleden. “Ze moest wel een echt persoon zijn met een echt verleden. De uitgever wilde het eerste deel namelijk niet uitgeven als het niet een serie werd. Dus de uitdaging bij deel 1 was Brett te laten overleven.”

Panel: One voice among many
Jennifer Fulton, die zelf ook schrijft voor de Amerikaanse uitgeverij Bold Strokes Books, praat met haar Bold Strokes-collega’s over de stem, oftewel de schrijfstijl van auteurs. Het luisteren naar Jennifer is even wennen, want ze komt oorspronkelijk uit Nieuw-Zeeland en spreekt alle e’s uit als een i (lisbian six) en i’s als een u (ussues). Radclyffe, Kim Baldwin, Julie Canon en Jennifer Fulton laten haarscherp het verschil in schrijfstijl zien als ze allemaal een erotische scène voorlezen. Die van Radclyffe is behoorlijk expliciet, die van Kim ook wel (hij begint met ‘Do you wanna analyze this, or do you wanna fuck?’), die van Julie wordt al wat bloemrijker en bij de scène van Jennifer zou je je kunnen voorstellen dat ze écht in de tuin wandelen in plaats van de liefde bedrijven. Een prima manier om schrijfstijlen te illustreren. “Dialoog,” betoogt Radclyffe na het voorlezen, “is belangrijk in seksscènes. Anders wordt het iets mechanisch.” Kim (die samen met Xenia Alexiou - zie foto - Lethal Affairs schreef en daarnaast vijf andere romans) beaamt dat: “En het karakteriseert je personages.” “Het leuke van lesbische fictie,” zegt Radclyffe, “is dat je ermee kunt laten zien dat we van elkaar houden, en op welke manier dat ons leven verandert. Seks komt uit de personages zelf. Het gaat er niet om wat ze doen, maar waarom ze het doen.”

Rond lunchtijd is het behoorlijk druk in de hal. Voor de signeertafels van Radclyffe, VG Lee, Kim Baldwin en Xenia Alexiou staan rijen vrouwen te wachten op een handtekening, en in het restaurantgedeelte worden borden vol jacket potatoes, aardappelpuree en knalgroene erwten naar binnen gewerkt. Wij beperken ons tot een sandwich.

Toneelstuk: The Puddle of Discontent
Ken je klassiekers! The Puddle of Discontent is een buitengewoon geslaagde parodie op The Well of Loneliness. Stephen Gordon-Gin is ‘the only invert in the village’, wanhopig op zoek naar liefde. Die vindt ze (uiteindelijk niet) bij Angela Double-Crossby. De grappige teksten zijn van festivaldirecteur Crin Claxton. Helen Sandler speelt de hoofdrol, Stella Duffy de moeder van Stephen. Crin Claxton speelt zelf de slager, de drogist en de gender-politiek-correcte butler (“Waarom noem je mij sir/madam?” “Dat doe ik bij iedereen.”)

Na het toneelstuk houden Hilda en Anja het voor gezien. Ze gaan op zoek naar de holebi-boekhandel van York.

Met z’n vijven eten we ’s avonds in het hotel, voorafgaand aan de Concert Night. Het is heel gezellig, hoewel het eten niet heel goed is – in tegenstelling tot het ontbijt overigens. We vertellen het meisje dat bedient dat we haast hebben. “Moeten jullie nog ergens heen?” vraagt ze. “Naar het Opera House, voor het York Lesbian Arts Festival,” antwoorden we. “Oh. Ik hou ook erg van…” We hopen allemaal dat ze “lesbians” gaat zeggen, maar ze zegt “kunst”. Toch zegt onze gaydar dat we haar daar vanavond best hadden kunnen tegenkomen, als ze niet zou moeten werken.

Concert Night
’s Avonds trekken we onze mooiste kleren aan om naar de Concert Night te gaan. Plaats van handeling blijkt echt dat mini-gebouw met die gouden letters, dat van binnen gewoon een soort Carré is. Binnen gonst de verwachting. Martie heeft nog geen kaartje, maar kan voor een scherpe prijs een overgebleven kaartje overnemen (van iemands ex, denken wij). Mevrouw Martie zit prinsheerlijk voorin, terwijl de andere vier dubbelgevouwen op het balkon zitten.
De avond wordt gepresenteerd door rasentertainer Belinda O’Hooley. Als eerste kondigt ze de verschrikkelijk grappige standup comedian Jen Brister aan, die ons vermaakt met imitaties van haar Spaanse moeder en bierdrinkende Engelse heteromannen. Tweede programma-onderdeel is de enthousiaste popband Greymatter (die je misschien kent van het vrouwenfestival op Lesbos).

Vlak bij Marties plaats is nog een halve rij vrij, dus de tweede helft van het programma zitten we allemaal vooraan. Comedian Clare Summerskill, die na de pauze opent, is een ouwe rot in het vak en minstens zo grappig als Jen Brister (en ze zingt ook nog! Extra punten voor Clare).

Hoofdact vanavond is de Amerikaanse singer/songwriter Erin McKeown. Wij hadden nog nooit van haar gehoord (hoewel ze 7 albums gemaakt heeft) en waren aangenaam verrast toen een opdondertje van anderhalve meter het podium opkwam dat iedereen inpakte met haar fenomenale gitaarspel en fraaie stemgeluid (en poëtische, diepgaande teksten – tja, daar moet je maar net van houden). Ze krijgt het maar mooi voor elkaar dat de hele zaal op haar commando ‘Oh Estelle’ brult. 

Buiten botsten we tegen een oude bekende aan: de Nederlandse DJ Micha die, amper terug van Lesbos, morgen gaat draaien tijdens het grote Club Diva feest.
De straten van het stadscentrum zijn ineens heel levendig geworden. Langs jongeren onderweg naar vertier (jongens in afzakbroeken, meisjes in vrijwel niets - het is hooguit 10 graden) wandelen we terug naar het hotel.

(Wil jij volgend jaar ook naar York? Stuur een mailtje en we houden je op de hoogte)