recensies Schijn, hoop en liefde - Rianne Witte

De statige klok aan de muur tikte rustig, alsof er niet zojuist een bom was ingeslagen. Toch klonk hij anders dan voorheen, dreigender. Hij zei niet meer geruststellend "tik-tak, tik-tak" maar "Lin-da, zon-daar, Lin-da, zon-daar." Langzaam, duidelijk en heel hard. Linda wist zeker dat haar ouders het ook hoorden.

Wanneer de hoofdpersoon van Schijn, Hoop en Liefde, Linda Schuiteman, haar ouders vertelt dat ze lesbisch is, is de daaropvolgende stilte oorverdovend.

Linda is opgegroeid in een strenggelovig dorp op de Veluwe. Haar ouders zijn de vroomste gelovigen uit het dorp en zij is lesbisch. Een combinatie die natuurlijk tot spanningen leidt. Wanneer Linda naar bed gaat met Anne én Mieke en de volgende dag op interessante wijze wordt betrapt op het niet dragen van ondergoed, besluit ze dat de maat vol is. Ze moet haar familie vertellen over haar geaardheid. Wat volgt is een grappig, vlot geschreven, coming of age verhaal van een jonge vrouw die ontdekt dat er meerdere wegen naar Rome leiden.

Haar beste vriendin Kayleigh (door Linda's vader consequent Kajlijg genoemd) helpt haar haar eigen weg te vinden in een wereld die niet gedomineerd wordt door het geloof. Linda's wereldvreemdheid is aandoenlijk. Ze heeft geen idee hoe het eraan toe gaat in de grote, boze wereld. Ze is zelfs nog nooit in de grote stad geweest.
Het boek wemelt van personages met extreme karaktertrekken. Vader is supergelovig en strenger dan streng, Kayleigh is extreem vrij en promiscue (en Linda's absolute tegenpool), zus Pippi heeft helemaal geen last van de strenge vader, AnneMieke is meer dan zij zich voordoet te zijn en ook met Robbie is iets bijzonders aan de hand. Sommige personages doen daardoor gemaakt aan, en zijn bij vlagen zelfs irritant - zoals Kayleigh, die een horrible mix maakt van Nederlands en Engels: 'Opposites attract and besides, we hebben wel iets gemeen' en 'Nu moet je vertellen wat the big news is'. Toch zijn het deze bijzondere mensen en hun niet-alledaagse gebeurtenissen die zorgen voor lekker leesbare lesliteratuur.

Schijn, Hoop en Liefde is een luchtig verhaal over de belevenissen van een meisje dat nu eindelijk de kans krijgt om uit te vinden wat ze zelf wil en wie ze wil worden. Het boek is verslavend en laat zich buitengewoon goed combineren met een koel glas ijsthee en een stralende zon. Als de zon zich dan weer heeft teruggetrokken, kun jij gewoon lekker op de bank kruipen en doorlezen, want dit boek laat zich niet zomaar wegleggen. (Sanne Bloem)

Meer van Sanne

Vegetariër tussen de vleeseters
Als hoofdpersonage Linda op een expositie met als thema ‘Vrijheid’ geconfronteerd wordt met een visueel kunstwerk waarin een kruisbeeld wordt vervangen door een leeg vlak, is ze geschokt. Nog verwarrender wordt het als de kunstenaar uitlegt dat het geloof een schijn is die wordt opgehouden. Ergens wist ze dit wel, want haar lesbische gerichtheid wordt nou niet bepaald geaccepteerd in de streng gelovige gemeenschap waar ze opgegroeid is. Schrijfster Rianne Witte zet dit coming-out proces goed neer in haar debuutroman Schijn, hoop en liefde. Het begin is hilarisch: na een zinderende one-night-stand komt Linda zo ongelukkig ten val in een volle kerk, dat iedereen kan zien dat ze geen slipje aan heeft. Gefoezel met jongens natuurlijk, zie je ze denken. Veel erger is het als het om damesliefde blijkt te gaan. De voetbalmeiden willen niet meer met haar douchen en vader negeert haar. Ze vindt steun bij haar vrijgevochten vriendin Kaleigh, een slang pratende leeftijdgenote uit een modern gezin. Dat Linda eigen keuzes durft te maken, blijkt uit het feit dat ze vegetariër is in een wereld vol vleeseters. Ook durft ze van huis weg te lopen. Dit is mooi verbeeld: een koffer heeft ze niet, want op vakantie gaan is in het streng gelovige gezin ondenkbaar. Dan maar al haar bezittingen in een dekbedovertrek gestopt. Na enige twijfel gaat de bijbel ook mee. Toch keert ze enige tijd later weer terug naar huis. Naarmate de roman vordert verandert Linda van een onzeker en gezagsgetrouw meisje tot een nieuwsgierige en ondernemende jonge vrouw die tijdens moeilijke momenten het liedje van haar heldin Pippi Langkous begint te zingen: ‘Ik richt de wereld in naar mijn eigen zin.’ Vervolgens handelt ze naar haar hart.

Rianne Witte belicht veel facetten van het lesbisch spectrum: de voorzichtige coming-out van Linda, het ons-kent-ons-sfeertje in een vrouwencafé, een homodisco met gay-classics en treffende personages als een mysterieuze transgender en een obscuur lesbopaar. De seksscènes zijn direct en puur beschreven maar blijven wat leeg. Zo wordt de one-night-stand van Linda wel genoemd, met voorbinddildo’s en al, maar het wordt niet uitgewerkt. We lezen dat het er heftig aan toe ging en dan zou je toch denken dat deze stomende eerste seksuele ervaring impact heeft op zo’n gelovig jong meisje dat net uit de kast komt. Een psychologisch kijkje in Linda’s ziel blijft achterwege. Het is goed om het zware thema ‘homoseksualiteit in de bible belt’ luchtig neer te zetten, maar iets meer diepgang had de roman meer impact gegeven. Dat Rianne Witte makkelijk schrijft, is een ding dat zeker is. Schijn, hoop en liefde is een vlot geschreven roman. Toegankelijk en laagdrempelig met veel dialogen in eenvoudige spreektaal. Laten we hopen dat veel meisjes uit de bible belt het lezen, zodat zij in navolging van Linda de wereld naar hun eigen zin in durven richten. Heel terecht heeft Rianne Witte als motto de songtekst ‘Come over here’ van Sarah Bettens vermeld: ‘Something tells you you should go / deep down you have always known / something sweet is on the other side’. Dat zegt eigenlijk alles. (Pauline van der Lans)

Bestaan ze echt nog, meisjes zoals Linda? En dan doel ik niet op haar worsteling met zichzelf en haar lesbische gevoelens, ik denk dat de coming out fase nog steeds veel onzekerheid en vertwijfeling met zich meebrengt. Ik heb het over de naïviteit en vroomheid van een min of meer volwassen vrouw die in mijn ogen nogal wereldvreemd is. Die met  verbazing ontdekt dat er meer in de wereld is dan haar vrome ouders, de slagerij van haar oom waar zij als vegetariër noodgedwongen moet werken, die met bewondering kijkt naar haar oudere broer en jongere zusje die niet alles wat vader zegt voor zoete koek slikken. Die schrikt als er iemand vloekt of kwaad spreekt over God. Wat een tegenstelling met haar vrijgevochten vriendin, die haar stukje bij beetje laat zien dat er meer is in het leven dan de boerderij van haar ouders en de bijbel.

De herkenbaarheid in dit boek zit 'm met name in het proces van coming out en losmaken. De strijd met haar ouders, de strijd met zichzelf, de afwijzing van haar handbalteam, het ontdekken van de ins en outs van de lesbische scene, de ontdekking dat het geloof niet zaligmakend is. En in de ontwikkeling van een onschuldig, naïef dorpsmeisje naar een zelfverzekerde en trotse lesbische vrouw die onder het loodzware juk van haar vrome en kortzichtige vader wegvlucht naar alle geneugten van de grote stad.

Een  vlot geschreven en makkelijk leesbaar boek waarvoor je gaat zitten en dat je in een ruk uitleest. Ikzelf ben er nog niet achter of dat is omdat je van de ene in de andere verbazing valt als het gaat om de wereldvreemde Linda, of omdat je haar de ontwikkeling naar een zelfverzekerde lesbische vrouw zo gunt… (Aafke Vlaanderen Oldenzeel)

Lees meer recensies op lavitapublishing.nl

Bekijk de booktrailer

Lees de beschrijving