recensies Soms gaan bomen staande dood - Johanna Pas

Zij aan Zij, nr 4 2010

De korte gedichten in Soms gaan bomen staande dood van Johanna Pas vertellen het verhaal van de opkomst en ondergang van een liefde tussen twee vrouwen. Steeds wordt een moment, een herinnering, een gevoel in een paar woorden neergezet. In het begin zijn die momenten nog mooi en teder: Jij maakt / zeg ik / van mijn verhaal / een hand - / waarmee ik zacht / over mijn eigen hoofd / kan aaien. Later krijgt het verdriet de overhand: Hoe moet dat dan / hoe moet dat dan / ik kan je nooit meer / niet meer kennen / ik kan je niet meer / doen verdwijnen / uit mijn boek. De prachtige illustraties van André Sollie versterken de melancholieke sfeer van het boekje.
(Anneke van Wolfswinkel)


Zizo, april 2010

Diep in mij schuilt een pater-missionaris, die af en toe de kop opsteekt en iedereen rond mij te onpas en onuitstaanbaar hardnekkig wil overtuigen van stellingen allerhande. Dat poëzie niet per definitie onverstaanbaar is en niet alleen voor ingewijden, bijvoorbeeld. Johanna Pas heeft zonet een dichtbundel uit die de pater graag zal bovenhalen ter ondersteuning van die stelling. Verraderlijk eenvoudig, toegankelijk en over ldvd, dus zo universeel als maar kan. Zo universeel als dit bijvoorbeeld:
Verlaat me dan, zeg ik
zodat ik kan gaan huilen
en geef me
mijn verleden
weer terug
Klein boekje, grote woorden. André Sollie, kersvers winnaar van de Boekenpauw, maakte de tekeningen in deze mooie uitgave. Ik koop er twee, één voor mezelf en één voor de pater. (JL)


CJP-magazine 25 februari 2010

We kregen een broekzakgroot poëziebundeltje in de handen gestopt en zijn dolenthousiast. Soms kunnen weinig woorden veel zeggen. Johanna Pas en André Sollie zetten een sterk en teder verhaal neer. Een klein boekje van nog geen zestig pagina’s, maar eentje om dicht bij je te houden en te lezen in je warme bed terwijl het buiten vriest dat het kraakt.
Kernwoorden: een simpele, maar tragische, liefdesgeschiedenis. Twee verliefde vrouwen en hun opbloeiende liefde. De relatie is kort en heftig en valt daarna uit elkaar, veel te traag en pijnlijk voor zolang het eigenlijk maar geduurd heeft. Johanna Pas beschrijft dit alles met een handvol woorden, maar de beelden die ze oproept blijven je lang bij. De tekeningen van André Sollie maken het verhaalbeeld compleet. Johanna’s gedichten zijn niet langer dan een regel of zeven. Geen enkel woord is overbodig. Er staat in de hele bundel geen enkele beschrijving van de personages of van wat ze exact doen - enkel wat ze voelen. Toch komt het verhaal tot in het kleinste detail in je hoofd tot leven.

Soms gaan bomen staande dood lees je op verschillende manieren. Als een beknopte roman of als een echte dichtbundel. Een multifunctioneel stukje literatuur, noemen we dat dan. Bij de traditionele dichtbundel heb je niet altijd de neiging te beginnen lezen bij het eerste gedicht en te eindigen bij het laatste, zoals je bij een roman doet. Je bladert liever door de gedichten en kiest er hier en daar eentje uit. Dit poëzieboekje van de eerste tot de laatste pagina lezen is het meest vanzelfsprekend, maar absoluut niet noodzakelijk. Gedicht na gedicht mis je niets van het verhaal en de mooie tekeningen. Het boekje op een willekeurige pagina openslaan is zeker ook mogelijk. Op elke bladzijde staat een gedicht dat perfect apart gelezen mag en kan worden. Een boekje om te koesteren.
En ik - / ik wou niet / dat je anders was / Ik wou dat je / als ik maar ongebroken / was / maar dat je ongebroken was / dat kon ik niet verdragen (Catharina Dhaen)

Lees de hele CJP-recensie

Lees de beschrijving

Over Johanna Pas