Toen roze barricadebeklimmer, cabaretesk zangeres en ZZP’er Irene Hemelaar eenmaal doorhad dat ze lesbisch was, was het hek van de dam. Ze las alle lesbische boeken die ze tegenkwam, en als het verhaal niet lesbisch was, dan zocht ze net zolang tot ze er iets lesbisch in ontdekte. Lesbischlezen.nl loopt met Irene door de boekenkast: “Oh kijk,Het Groot Hertekamp Boek, da’s natuurlijk ook heel erg lesbisch.”

Eerste lesbische boek
Ik kreeg The Color Purple op mijn vijftiende, van de moeder van mijn toenmalige beste vriendin. Misschien had zij iets gezien wat ik zelf nog helemaal niet wist: dat ik lesbisch was. Ik ben lang kind geweest. Op de middelbare school adoreerde ik mijn juf Engels en ik ging om met de meisjes die ook geen vriendje hadden. De stoere jongens noemden ons Het Pottenfront, maar dat lieten we ons gewoon aanleunen.
Ik wilde The Color Purple voor mijn literatuurlijst lezen, maar dat mocht niet. Ik zag de film en die sloot helemaal aan bij hoe ik toen was. Dat nummer Sister zong ik heel vaak. Het boek heb ik uiteindelijk wel gelezen, maar pas jaren later. Het boek gaat door waar de film ophoudt. Alle andere boeken van Alice Walker vielen daarna tegen.

Wilde Rozen van de Copyrette
Eigenlijk wilde ik naar de kleinkunstacademie, maar daar werd ik afgewezen en dus ging ik maar theaterwetenschappen studeren. Het was een verademing. Ik moest op het gymnasium altijd keihard leren om het bij te kunnen houden, en op de universiteit hoefde dat niet. Dus had ik lekker veel tijd om te lezen. De studie was te nietsomvattend en daarom stopte ik na mijn propedeuse. Ik werd typiste bij het Financieel Dagblad voor 25 uur per week. Ik tik heel snel, dus de helft van de dag had ik tijd om andere dingen te doen, lezen of breien. Ik heb er een complete trui gebreid. Ik was toen nog niet ‘officieel’ lesbisch, maar ik deed wel alsof. Er was daar een enorme haantjescultuur en ik vond al die mannen behoorlijk intimiderend, dus dan was het lekker makkelijk om te zeggen dat ik lesbisch was. Naast die baan deed ik allerlei theatercursussen en workshops. Ik was aangenomen voor een theaterproductie, een operette in de Engelenbak en ik dacht: ik probeer het nog één keer op de toneelschool. Hartstikke afgewezen. Omdat ik een intellectuele uitdaging miste, besloot ik weer te gaan studeren en koos voor Engels. In 1990 wist ik echt van mezelf dat ik lesbisch was. Ik ging vaak naar de bibliotheek en bij alles wat ik las zocht ik een lesbische interpretatie. De boeken van Enid Blyton zijn een goed voorbeeld: ik weet zeker dat juffrouw Peters in de Pitty-serie en Alison in De Dolle Tweeling 100% lesbisch waren. Daarom vond ik het ook zo leuk dat Pitty naar college uitkwam. In die tijd heb ik ook de Wilde Rozen-serie van damesschrijfbrigade Dorcas ontdekt bij het toenmalige Homodok. Die boeken waren toen nog niet echt uitgegeven, ik weet nog dat ik een hele stapel A-viertjes heb staan kopiëren bij de Copyrette. Met zo’n ringbandje eromheen. Oranges are not the only fruit, van Jeannette Winterson, heb ik gekocht toen ik de moeder speelde in de Nederlandse toneelbewerking Sinaasappels en demonen. Dat was in… ah, het staat erin: 22 oktober 1991, gekocht voor f 25,50.

De boekenkast
De boeken in mijn kast zijn vooral geordend op hoogte, zodat ze optimaal over de planken verdeeld zijn. Ik heb een heel klein huis en de boekenkast moet dus zo efficiënt mogelijk ingedeeld zijn. Soms staat er dan toch iets bij elkaar: de kinderboeken, de spirituele boeken, kookboeken, een deel van de lesbische boeken – oh kijk, Het Groot Hertekamp Boek, da’s natuurlijk ook heel erg lesbisch. Op elke plank staan een stuk of zeven lesbische boeken, dus vijftig heb ik er zeker – nee, zestig, op deze plank staan er wel twintig. En daarnaast zijn er nog de boeken waar een LHB-thema in voorkomt. Ik heb er meer, maar ik leen ook boeken uit aan mensen die ik vertrouw. Als jij me een boek zou vragen, geef ik het je zo mee. Ik hou er geen administratie van bij, dus van een deel van mijn boeken heb ik geen idee waar ze zijn. Ik heb namelijk een slecht geheugen. Ik onthou of ik iets goed of niet goed vond, en als ik het niet goed vond gaat het weg. Ik heb wel boeken verkocht op Koninginnedag, maar nu gaan ze meestal naar de kringloop. Weggooien doe ik niet.

Boeken kopen
Een paar keer per jaar, als ik veel geld heb, of boekenbonnen – soms werk ik voor organisaties die niet zo veel geld hebben, dan laat ik me in boekenbonnen uitbetalen – ga ik naar een boekhandel. Af en toe naar Xantippe, soms naar Vrolijk, maar over het algemeen koop ik mijn boeken bij Savannah Bay. Het hele concept van die winkel is geweldig, en eigenares Marischka ook. Dan koop ik voor twee- of driehonderd euro aan boeken. Als ik in Engeland ben, meestal eens per jaar, struin ik alle tweedehandsboekhandels af.

Favoriet
Thrillers vind ik heel erg lekker. En als er lesbische personages in voorkomen, geeft dat iets extra’s. Je zoekt toch altijd naar herkenning. Ik hou ook van literatuur, op lesbisch gebied kom je dan al gauw uit bij Minke Douwesz. Weg vond ik wel een interessant boek. Als je leest, wil je je kunnen identificeren met een hoofdpersoon en dus lees ik het liefst een spannend verhaal met een lesbo erin. Mijn favoriete boeken zijn de strips van Alison Bechdel: The Essential Dykes to Watch Out For en Fun Home. Dat is echt smullen. De Tales of the City-serie van Armistead Maupin heb ik heel vaak herlezen. Die gaan over de homogemeenschap in San Fransisco, er zitten dus ook een paar lesbische personages in. Ik haalde ze vroeger uit de bibliotheek, ik heb hele nachten doorgelezen omdat ik ze niet kon wegleggen.

Vakantietips
Tipping the Velvet en The Night Watch van Sarah Waters, Fried Green Tomatoes at the Whistle Stop Cafe van Fannie Flag, alles van Andreas Burnier, en ik vind dat iedereen, ie-der-een, Villa Volta moet meenemen op vakantie.